Jak powinno zachować się przedszkole, gdy po dziecko przychodzi opiekun pod wpływem alkoholu lub narkotyków?

Rodzice powinni współuczestniczyć w edukacji dziecka na każdym jej etapie. Najsilniejsza potrzeba tego współuczestnictwa odczuwalna jest jednak w fazie edukacji przedszkolnej. Rodzice angażowani są wówczas w różnego rodzaju projekty, wspólne wyjazdy i spotkania – a wszystko po to, by stali się częścią tego dość trudnego dla dziecka okresu. Pedagogom zależy więc na tym, aby pojawienie się rodziców w placówce nie wiązało się tylko i wyłącznie z przywożeniem i odbieraniem dzieci. Choć i te bywają niekiedy bardzo problematyczne. Zdarzają się przecież sytuacje, w których po dziecko przychodzi rodzic pijany lub będący pod wpływem narkotyków. W takich momentach potrzeba natychmiastowej niemalże decyzji ze strony pedagoga. Jak postępować, kiedy dziecko z przedszkola chce odebrać opiekun pod wpływem alkoholu lub narkotyków? W jaki sposób dyrektor i kadra pedagogiczna powinni być przygotowani na tego rodzaju zdarzenie?

1. Jak rozpoznać opiekuna będącego pod wpływem alkoholu lub narkotyków?

Wszystkie placówki edukacyjne powinny mieć wypracowane odpowiednie procedury postępowania związane z przyprowadzaniem i odbieraniem dzieci. Konieczne jest także uwzględnienie regulacji dotyczących różnego rodzaju sytuacji krytycznych, w tym również tych, kiedy po dziecko przychodzi pijany lub będący pod wpływem narkotyków rodzic czy opiekun. W procedurach tych zawsze powinien pojawiać się punkt mówiący o tym, że w związku z nieprzewidywalnością zachowań osoby będącej pod wpływem alkoholu lub narkotyków, nie należy przekazywać jej pod opiekę nieletniego dziecka. Z takimi regulacjami należy zapoznać wszystkich pracowników przedszkola, zarówno pedagogicznych, jak i niepedagogicznych.

Sformułowanie szczegółowych procedur postępowania dotyczących przyprowadzania i odbierania dzieci z przedszkola nie zamyka jednak problemu związanego z oceną, czy pojawiający się w placówce rodzic lub opiekun jest rzeczywiście pod wpływem alkoholu, czy też narkotyków.  W jaki sposób zatem dokonać oceny trzeźwości i co w takiej sytuacji należy zrobić? W opracowywanych procedurach również powinny znaleźć się zapisy na ten temat.

Nietrzeźwość może dotyczyć trzech stanów, na podstawie których da się określić, że dana osoba nie jest w pełni świadoma:

● stan po spożyciu alkoholu (art. 46 ust. 2 Ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi),
● stan nietrzeźwości (art. 115 § 16 Kodeksu karnego),
● stan pod wpływem środków odurzających.

Pedagodzy nie są niestety upoważnieni do badania stanu trzeźwości rodziców lub opiekunów odbierających swoje dzieci z przedszkola. Mogą zatem polegać tylko i wyłącznie na własnych obserwacjach. W tym przypadku niezwykle ważna jest stałość zatrudnienia pracowników przedszkola. To zadanie spoczywa z kolei na osobie dyrektora. Kadra pedagogiczna, która pracuje długo w jednym środowisku i ma na co dzień kontakt ze swoimi wychowankami oraz ich rodzicami, potrafi z czasem wychwycić pewne nieprawidłowości lub nietypowe zachowania. Ważne jest także inwestowanie w szkolenia pracowników z zakresu rozpoznawania objawów nadużywania alkoholu i narkotyków. Niekiedy przecież bywa i tak, że dziecko z przedszkola odbiera ktoś spoza rodziny.

Odurzenie narkotykiem jest niestety nieco trudniejsze do zdiagnozowania, ale w tym przypadku czujność pedagogów powinny wzbudzić w szczególności:

● nadmierne pobudzenie,
● nieskoordynowane ruchy,
● niewyraźna mowa,
● powiększone źrenice,
● spadek nastroju,
● nietypowe reakcje emocjonalne.

2. Jak postępować, kiedy dziecko z przedszkola chce odebrać opiekun pod wpływem alkoholu lub narkotyków?

Odpowiedzialność za wydanie dziecka osobie nietrzeźwej lub będącej pod wpływem narkotyków spoczywa na dyrektorze przedszkola. W związku z tym, jeżeli pracownik oceni, że ma do czynienia z nietrzeźwym rodzicem lub opiekunem, powinien poinformować dyrektora jako pierwszego. Kolejne działania podejmuje już osoba zarządzająca placówką:

● dyrektor podejmuje decyzję o niewydaniu dziecka osobie, która po nie przyszła,
● próbuje nawiązać kontakt z innymi osobami, które są upoważnione do odbioru dziecka z przedszkola,
● jeżeli nie udaje mu się nawiązać kontaktu z którąś z upoważnionych osób, zobowiązany jest postępować tak, jakby nikt nie zgłosił się po dziecko,
● dziecko przez cały czas powinno znajdować się na terenie placówki.

Jeżeli nie ma takiej możliwości, aby przekazać dziecko drugiemu rodzicowi lub innej osobie upoważnionej do odbioru, przedszkole zobowiązane jest do przekazania nieletniego do placówki wsparcia dziennego z miejscami noclegowymi. Dyrektor zobowiązany jest do powiadomienia policji o zaistniałym zdarzeniu. Jeżeli do takiej sytuacji nie doszło po raz pierwszy lub dziecko umieszczono w placówce interwencyjnej, przedszkole ma obowiązek zawiadomić pisemnie sąd rejonowy, a także wydział rodzinny i nieletnich. Postępowanie interwencyjne powinno wiązać się ze sporządzeniem notatki służbowej, w której należy wskazać osoby uczestniczące w zdarzeniu oraz określić dokładnie działania, jakie zostały podjęte.

Sytuacja, w której w drzwiach przedszkola staje nietrzeźwy lub odurzony narkotykami opiekun dziecka, jest z całą pewnością trudna i nietypowa. Nie należy jednak wówczas udawać, że nic się nie dzieje. Konieczne jest zachowanie zimnej krwi i podjęcie działań, które zapewnią dziecku maksymalne bezpieczeństwo. Pedagodzy zobowiązani są do reagowania w takich sytuacjach i mają prawo powziąć kroki uniemożliwiające wydanie dziecka osobie niebędącej w pełni świadomości.

____

Czy wiesz, że narkotyki w zasadzie towarzyszyły ludziom od zawsze – jako część środków leczniczych, oraz „warsztatu pracy” różnych czarowników, szamanów lub kapłanów? A historia narkotyków, rozumianych jako substancji używanych jedynie do celów poprawy nastroju, zaczęła się w XIX we Francji za sprawą ówczesnej bohemy? Tymczasem dooplacenia.pl informuje rodziców o opłatach za żłobki i przedszkola oraz dyskretnie przypomina o przeterminowanych płatnościach.